Over Zoggedistels en Zomerdoorentjes

Rond 50 belangstellenden waaronder ongeveer evenveel dames als heren waren afgekomen op de jaarvergadering 2012 en de aangekondigde lezing over dialecten uit de buurt.

De jaarvergadering 2012 werd door voorzitter Aldert Zijl aangegrepen om terug te blikken op het afgelopen jaar en om de activiteiten voor het lopende jaar de revue te laten passeren. Daarna kreeg penningmeester Jan Vervark het woord. Hij lichtte de financiële verslaglegging toe. De kascommissie stemde er mee in en daarmee waren de formaliteiten afgerond.

Aansluitend kreeg Stephan de Vos het woord voor zijn presentatie “Over Zoggedistels en Zomerdoorentjes”.
Hij sprak het publiek in dialect toe. Dat was even wennen, maar zorgde ervoor dat iedereen met aandacht de uitleg volgde over hoe dialecten oorspronkelijke spreektalen waren. Pas in latere tijd leek het handig om een uniforme schrijftaal vast te stellen voor onder andere het opstellen van officiële stukken. Bijkomend voordeel was dat de uniforme schrijfwijze de hoge kosten van drukwerk verlaagde aangezien het verspreidingsgebied zo groter werd.
Toen men meer ging reizen en mensen met verschillende dialecten elkaar tegen kwamen, bleek ook het gebruik van een uniforme spreektaal nuttig. Daarmee ontstond de Nederlandse taal. Dat in Haarlem het eigen dialect het snelst was vervangen door het Nederlands heeft geleid tot de fabel dat in Haarlem het zuiverst Nederlands wordt gesproken.

De Zuid-Hollandse dialecten vallen binnen de Angelsaksische talen. De oertaal, die aan onze dialecten ten grondslag ligt, werd in Jutland gesproken. De oorspronkelijke bewoners van Jutland zijn echter door onderdrukking van Zweden verjaagd en kwamen langs de kust uiteindelijk in onze regio terecht.

Met veel voorbeelden werd ook het verschil tussen dialecten uit het noordelijk en het zuidelijk deel van de provincie Zuid-Holland verduidelijkt.

Stephan is nu met zijn volgende boek over dialecten bezig. Hierin beschrijft hij de dialecten uit ons gebied.

Het was een boeiende lezing met veel interactie en vragen. Velen zagen puzzelstukjes in elkaar vallen. Na afloop werd de spreker door velen de hand geschud en namens de Kring kreeg Stephan een exemplaar van het boek "Zevenhoven, het dorp dat bleef" overhandigd.

De in de titel van de lezing: Zoggedistel en Zomerdoorentje gebruikte woorden betekenen trouwens 'paardenbloem' en 'kleine wervelwind'.

Wie een in authentiek Nieuwveens gesproken tekst wil beluisteren kan terecht bij het Meertens instituut (KLIK HIER en kies een lang, gemiddeld of kort fragment).